Tajemnicze kręgi na pustyni Namib

Każdy, kto choć raz odwiedził Afrykę, z pewnością słyszał o legendach na temat tajemniczych kręgów, które pokrywają powierzchnię pustyni Namib. Niektórzy wierzyli nawet, że pozostawiły je po sobie czarty, dlatego często nazywa się je „czarcimi kręgami”. I choć naukowcy szukali na ten temat bardziej logicznego wyjaśnienia, z biegiem czasu chyba także zaczęli w to wierzyć, bo każda z ich teorii okazywała się błędna. Aż do teraz...

Reklama

Dziwne struktury na pustyni Namib można dostrzec na pierwszy rzut oka. To ogromne koła będące ubytkiem otoczonym przez rośliny i o dziwo zostały ułożone w dziwnie regularnym schemacie. Jeden krąg znajduje się mniej więcej 10 metrów od kolejnego, i tak dalej... Jak powstały te niecodzienne struktury? 

 

Teorie na temat tajemniczych kręgów Namib

Przez wiele lat badacze z całego świata starali się wytłumaczyć ich pochodzenie. Oczywiście żaden z nich nie brał pod uwagę ingerencji obcych, czarowników czy innych duchów – w przeciwieństwie do mieszkańców Afryki.

Pierwsza teoria głosiła, że kręgi są dziełem termitów, które żywią się korzeniami roślin. W ten sposób owady miały stwarzać sobie bezpieczną, suchą przestrzeń do przeżycia.

Według innej teorii za powstanie tych struktur miała być odpowiedzialna samoorganizacja roślin, które w ten sposób mogły zapewnić sobie większą ilość wody. 

Niedawno jednak grupa badaczy na czele ze Stephanem Getzinem z Uniwersytet Georga-Augusta w Getyndze przybyli na pustynię Namib, aby rozwiązać tę zagadkę raz na zawsze. Wnioski swoich badań, które trwały od 2020 do 2022, opublikowali na łamach czasopisma "Perspectives in Plant Ecology, Evolution and Systematics". Zatem, kto jest twórcą tajemniczych "czarcich kręgów"? 

„Czarcie kręgi” - zagadka pustyni Namib rozwiązana?

Naukowcy przeprowadzili wiele analiz dotyczących specyfiki pustyni Namib, jej klimatu, rozwoju roślin na tym terenie i ilości padającego deszczu.

W tym celu wokół kręgów rozmieszczonych w różnych regionach pustyni Namib ustawiono mnóstwo czujników rejestrujących powyższe dane. Co ciekawe, po opadach deszczu, poziom wilgotności gleby wewnątrz kręgów powoli spadał. Natomiast gdy systemy korzeniowe się wzmacniały, poziom wilgotności spadał natychmiastowo. Wnioski?

Na tej podstawie wykazano, że za powstanie kręgów odpowiedzialne są same rośliny, które okazały się tak sprytne, że wytworzyły specjalny system przetrwania, poprzez przyciąganie i magazynowanie wody. Stały się – jak mówią badacze – „inżynierami ekosystemu”, magazynując wodę nawet na 7 metrów w głąb pustyni. 

I tak zagadka została rozwiązana, choć musimy przyznać, odpowiedź na nurtujące nas pytanie wcale nie była oczywista.