Susze w Europie odsłaniają starożytne skarby

Świat walczy z kryzysem klimatycznym, a archeolodzy zacierają ręce, bo na naszych oczach właśnie ukazuje się ukryta historia. Skutki braku opadów i rekordowo wysokich temperatur doprowadziły do znacznego obniżenia się poziomu wód, które – jak się okazuje – skrywały prawdziwe skarby starożytności.

Reklama

Rzeki i jeziora ujawniły dziesiątki zatopionych miast i ponurych pamiątek, które od wieków były poza zasięgiem ludzkiego wzroku. Które z nich są najbardziej spektakularne i... niepokojące?

Kamienie głodowe w Niemczech i Czechach

Kamienie głodu w Czechach, fot. Wikipedia Kamienie głodu w Czechach, fot. Wikipedia

W Czechach rzeka Łaba odsłoniła kamień głodowy, na którym przed laty został wyryty napis: „Jeśli mnie widzisz, płacz”. Archeolodzy nie określili jeszcze, kiedy głaz został osadzony, choć widzieli go ostatni raz w 2018 roku.

Zakłada się jednak, że napisy na kamieniach głodowych upamiętniają okres głodu w 1616 roku. Susza odsłoniła wówczas dotąd podwodne kamienie i tym samym pozwoliła mieszkańcom miasta ponad 400 lat temu pisać o utraconych plonach. To pewnego rodzaju ostrzeżenie dla przyszłych pokoleń.

W 2022 roku kamienie głodu odsłoniły się także niemieckich rzekach Ren i Wezera.

Hiszpańskie Stonehenge, czyli Dolmen de Guadalpera

Hiszpańskie Stonehenge / Wikipedia Hiszpańskie Stonehenge / Wikipedia

W Hiszpanii obniżony poziom zbiornika Valdecañas odsłonił konstrukcje skalne Dolmen de Guadalpera, które dziś znane są pod nazwą „hiszpańskie Stonehenge” z powodu podobieństwa do brytyjskich Stonehenge.

Szacuje się, że Dolmen de Guadalpera zostały odkryte już w 1926 roku przez Hugo Obermaiera. Przez lata jednak konstrukcja ukrywała się pod wodą z powodu powstania tamy na rzece Tagus. Od tamtego czasu widziane były jedynie cztery razy.

 

Rzym. Most Nerona na rzece Tyber

Most Nerona / Wikipedia Most Nerona / Wikipedia

Tak ogromna susza we Włoszech nie była widziana od przeszło 70 lat. Najdłuższa rzeka w kraju – Pad – praktycznie zniknęła z powierzchni Ziemi, a rzymski Tyber obniżył poziom wody na tyle, że odsłonił ruiny Mostu Nerona!

Przeprawa została zniszczony jeszcze w starożytności, ale nie wiadomo ani kiedy powstała, ani kiedy dokładnie została zburzona. Najbardziej prawdopodobna teoria zakłada jednak, że wybudowano ją za czasów panowania cesarza Nerona, czyli w latach 54-68.

Irak: Starożytne miasto nad rzeką Tygrys

Starożytne miasto w Iraku / Universitäten Freiburg und Tübingen Starożytne miasto w Iraku / Universitäten Freiburg und Tübingen

Archeolodzy starali się również wykopać i udokumentować 3400-letnie miasto w północnym Iraku nad rzeką Tygrys. Ekstremalna susza zmusiła kraj do ściągnięcia Zbiornika Mosulskiego w celu podlewania upraw i tak oczom mieszkańców ukazał się kawał historii.

Niemieccy i kurdyjscy archeolodzy odpowiedzialni za projekt uważają, że może to być Zakhiku, centrum Imperium Mittani, które rządziło dużą częścią północnej Mezopotamii i Syrii w latach 1550-1350 p.n.e.

Podczas badań znaleziono pałac, masywne mury obronne i wieże, a ponadto zlokalizowano budynki magazynowe wypełnione ceramiką i tabliczkami.

Walia: Rzymski fort i osady z okresu żelaza

fot. Alan Bowring, opublikowano na licencji  Creative Commons Attribution-Share Alike 2.0 Generic fot. Alan Bowring, opublikowano na licencji Creative Commons Attribution-Share Alike 2.0 Generic

W Bercon w hrabstwie Powys odkryto rzymski fort.  Archeolog prowadzący badania w tamtym regionie – Jeffrey Davis – zauważył, że znalezione tam monety Klaudiusza są dowodem na porzucenie fortu we wczesnym okresie rzymskim.

Z podobną sytuacją spotkało się Caerwent. W hrabstwach Pembrokeshire i Vale of Glamorgan natknięto się na pozostałości osady z okresu żelaza. Co ciekawe, jej części rozkładają się także na okolice Caermead, Llantwit Major oraz Conkland Hill w Hrabstwie Wiston. Aktualnie badacze katalogują odkrycia, aby w przyszłości stworzyć specjalną mapę.

Chiny: Buddyjskie posągi na rzece Jangcy

Buddyjskie posągi na rzece Jangcy / screenshot YouTube Buddyjskie posągi na rzece Jangcy / screenshot YouTube

Rekordowo niski poziom rzeki Jangcy ujawnił zatopioną wyspę w mieście Chongqing w Chinach. Nie było to jednak największe odkrycie. Okazuje się, że na najwyższej rafie - Foyeliang – znajdują się aż trzy buddyjskie posągi. Jeden z nich przedstawia mnicha, który siedzi na piedestale stworzonym z lotosu.

Badacze uważają, że znalezisko może pochodzić jeszcze z czasów panowania dynastii Ming. Oznaczałoby to, że może mieć nawet 600 lat!

USA: Ślady dinozaurów sprzed 113 milionów lat

Ślady Dinozaurów w Teksasie / CDN Digital Ślady Dinozaurów w Teksasie / CDN Digital

W Dinosaur Valley State Park w Teksasie susza odkryła ślady dinozaurów, które żyły 113 milionów lat temu.

Według badaczy należały one prawdopodobnie do akrokantozaura oraz sauroposeidona. Do tej pory znajdowały się jednak na dnie rzeki i zostały wypełnione osadem, dlatego nikt nie miał pojęcia o ich istnieniu.

Serbia: Niemieckie okręty wojenne z czasów II wojny światowej

Susze odsłoniły na odcinku Dunaju przy serbskiej miejscowości Prahovo pozostałości niemieckich okrętów z czasów drugiej wojny światowej. Zostały one zatopione prawdopodobnie w 1944 roku, kiedy nazistowskie oddziały wycofywały się z tych terenów.

Władze Serbii poinformowały, że odkryto 20 kadłubów. Wiele z nich zawiera tony amunicji i materiałów wybuchowych. 

Hiszpania: Ruiny XI-wiecznego kościoła

Kościół Sant Roma de Sau / Wikipedia Kościół Sant Roma de Sau / Wikipedia

Spadek poziomu wody odkrył zatopioną w  latach 60. wioskę Sant Roma de Sau. Dotychczas widoczna była jedynie dzwonnica XI-wiecznego kościoła, dziś jednak widać już całe ruiny.